1.  ۋاقتىدا  ۋاكسىنا  ئەملىتىش  كېرەك.  تارقىلىشچان  زۇكام  ۋاكسىنىسىنىڭ  ئادەم  تېنىنى  قوغداش  ئۈنۈمى  %70  -  %90  كە  يېتىدۇ.  ۋاكسىنا  ئەملەنگەندىن  كېيىن  تارقىلىشچان  زۇكامغا  گىرىپتار  بولغان  تەقدىردىمۇ  كېسەل  ئالامەتلىرى  يېنىك،  ئەگەشمە  كېسەللەرگە  گىرىپتار  بولۇش  ئېھتىماللىقى  تۆۋەن  بولىدۇ.

    2.  ئورتاق  ئىشلىتىلىدىغان  بۇيۇملار  بىلەن  ئۇچراشماسلىق  كېرەك.  ئورتاق  ئىشلىتىلىدىغان  قەلەم،  ئاممىۋى  تېلېفون،  ئىشىك  تۇتقۇچى  قاتارلىق  ئاممىۋى  بۇيۇملار  بىلەن  ئۇچرىشىشتىن  ساقلانسا،  كېسەل  باكتېرىيىسى  بىلەن  يۇقۇملىنىش  ئېھتىماللىقىنى  تۆۋەنلەتكىلى  بولىدۇ. 

    3.  قول  يۇيۇش  سۇيۇقلۇقى  بىلەن  قولنى  پات  -  پات  يۇيۇپ  تۇرۇش  كېرەك.  قول  يۇيۇش  سۇيۇقلۇقىنىڭ  باكتېرىيىنى  تىزگىنلەش  رولى  بار.  لېكىن  ئۇنى  توغرا  ئۇسۇلدا  ئىشلىتىش  كېرەك.  قول  يۇيۇش  سۇيۇقلۇقىنى  قولغا  سۈركەپ  10  -  15  سېكۇنت  ئۇۋۇلىغاندىن  كېيىن  ئاندىن  سۇ  بىلەن  چايقاش  كېرەك. 

    4.  كۆپرەك  دوست  تۇتۇپ  پىكىر  ئالماشتۇرۇش  كېرەك.  كىچىك  كوللېكتىپتىكى،  يالغۇزلۇقنى  خالايدىغان  كىشىلەرگە  سېلىشتۇرغاندا،  ئىجتىمائىي  ئالاقىسى  كەڭ  كىشىلەر  تېخىمۇ  كۆپ  تارقىلىشچان  زۇكام  ئانتېتىلاسى  ھاسىل  قىلالايدۇ.

    5.  ئۆزىگە  مۇۋاپىق  بېسىم  قىلىش  كېرەك.  ئادەم  بېسىمغا  ئۇچرىغاندا  بەدىنى  ئاگاھلاندۇرۇش  سىگنالى  چىقىرىپ،  بېسىم  ئازايتىش  ھورمونى  ۋە  بۆرەك  ئۈستى  بېزى  ھورمونى  قويۇپ  بېرىدۇ.  ئىممۇنىتېت  سىستېمىسى  تېخىمۇ  كۆپ  ئىممۇنىتېت  ھۈجەيرىسى  ئىشلەپچىقىرىدۇ.  ئەمما  بېسىم  ۋاقتى  زىيادە  ئۇزۇن  بولۇپ  كەتسە،  ئەكس  تەسىر  پەيدا  قىلىدۇ. 

    6.  كۆپ  ھەرىكەت  قىلىش،  كۆپرەك  ئۇۋۇلاش  كېرەك.  كۈندە  3  سائەت  ئاكتىپ  ھەرىكەت  قىلغان  ئادەمنىڭ  ھەرىكەت  مىقدارى  ئاز  ئادەمگە  قارىغاندا،  تارقىلىشچان  زۇكامغا  گىرىپتار  بولۇش  نىسبىتى  %35  تۆۋەن  بولىدۇ.  مەيلى  كەسپىي  ئورۇندا  ئۇۋۇلىتىش  ياكى  ئەر  -  خوتۇنلار  بىر  -  بىرىنى  ئۇۋۇلاپ  قويۇش  بولسۇن  ئوخشاشلا  ئىممۇنىتېت  كۈچىنى  ئاشۇرىدۇ.

    7.  قارىغۇلارچە  ۋىتامىن  تولۇقلىماسلىق  كېرەك.  تەركىبىدە  ۋىتامىن  A،  B6،  B12،  C،  D  ۋە  فولىك  كىسلاتاسى،  سېلىن،  كالتسىي،  سىنك  قاتارلىق  مىنېرال  ماددىلار  بولغان  بىر  خىل  مۇرەككەپ  بىرىكمىلىك  ۋىتامىن  دورىلىرىنى  تاللاپ  ئىچىشكە  بولىدۇ.  بۇنىڭدىن  باشقا  يېمەكلىك  تەركىبىدە  ئەڭ  ياخشىسى  ئاز  مىقداردا  ياغ  بولۇشى  كېرەك.  چۈنكى  بەزى  ۋىتامىنلار  ياغدا  ئېرىگەندىن  كېيىن  ئاندىن  ئورگانىزملار  قوبۇل  قىلىپ  پايدىلىنالايدۇ.

    8.  ئادەمگىياھ،  كەتىرا  ئىستېمال  قىلىش  ئادەمگىياھ،  كەتىرا  ئىلىكنى  غىدىقلاپ،  ئاق  قان  ھۈجەيرىسىنى  ھاسىل  قىلىدۇ،  ئاق  قان  ھۈجەيرىسى  ئانتېتىلا  ۋە  ۋىرۇسقا  قارشى  تۇرۇش  ئىقتىدارىغا  ئىگە  ئىنتېرفېرون  ھاسىل  قىلالايدۇ.

    9.  ئۇيقۇغا  كاپالەتلىك  قىلىش  قانغۇدەك  ئۇخلاش  قىشتىكى  ئەڭ  مۇھىم  ئىش  ھېسابلىنىدۇ. 

    10.  تارقىلىشچان  زۇكام  دورىلىرىنى  ئىچىش  تارقىلىشچان  زۇكام  ۋىرۇسى  بىلەن  يۇقۇملىنىپ  قالغاندا،  دوختۇرنىڭ  كۆرسەتمىسى  بويىچە  دورا  ئىچىش  كېرەك. 
 　

　 شىنجاڭ پەن -تېخنىكا گېزىتى  
 

بىـــكەت ئۇقتۇرۇشـــــى

بىــــكەت تەۋسىـــــيەلىـــــرى